Bandera (z hiszp.) – przynależność państwowa statku wodnego (np. statek bandery estońskiej).

W węższym znaczeniu bandera to flaga określająca tę przynależność. Często bandera różni się zasadniczo od flagi państwa. Bandera określa jednocześnie charakter statku (marynarka handlowa, marynarka wojenna itd.), jej kształt i wygląd muszą być określone w specjalnym rejestrze statków. Uroczyste podniesienie bandery jest związane z przejęciem statku przez armatora i oddaniem do eksploatacji.

Weksylolodzy rozróżniają trzy rodzaje flag narodowych używanych jako bandery:

• wojskowa (symbol jednostek marynarki wojennej);
• państwowa lub rządowa jednostek porządkowych, np. straży przybrzeżnej;
• cywilna jednostek handlowych i wycieczkowych.

Współczesna polska bandera podnoszona na statkach handlowych składa się z dwóch pasów materiału - białego u góry i czerwonego na dole, jak we fladze Polski z tym, że na środku białego pasa znajduje się godło Polski - Orzeł Biały na czerwonej tarczy herbowej. Polska bandera wojenna jest niemal identyczna jak handlowa z tą różnicą, że na krawędzi przeciwległej do masztu ma trójkątne wcięcie (jaskółczy ogon).

W Rzeczypospolitej przedrozbiorowej polska bandera wojenna przedstawiała Orła Białego na czerwonym tle, statki handlowe nosiły natomiast czerwoną banderę z wizerunkiem ramienia trzymającego pałasz^[1].

Fot: Bandera Marynarki WOjennej RP.

Fot: Bandera używana przez polskie statki cywilne.

Fot: Bandera estońska.

1. ↑ Wg Encyklopedii Orgelbranda, 1899, t. V, str 425: "(...) Dawna bandera na statkach królewskich i Rzeczypospolitej Polskiej miała orła białego w polu czerwonem; bandery zaś kupieckie polskie miały w takimże polu rękę po ramię, trzymającą dobyty pałasz."