Każdego dnia wiele osób zmęczonych, pragnących szybko dodać sobie energii, kupuje różne specyfiki mające szybko postawić na nogi. Sięga się po nie coraz częściej i chętniej. Jednak czy wszyscy wiedzą, co piją? W każdym niemalże sklepie można kupić napoje energetyzujące i energetyczne. Ważne, by potrafić je rozróżniać.
Napoje energetyczne są przeznaczone dla sportowców i osób pracujących ciężko fizycznie. Pozwalają one uzupełnić płyny i składniki mineralne, jakie wraz z potem zostały wydalone z organizmu podczas wysiłku. Mogą to być napoje izotoniczne (zawierają około 6-8% węglowodanów, ich głównym celem jest dostarczenie energii i soli mineralnych po wysiłku fizycznym), hipertoniczne (zawierają duże ilości węglowodanów, których głównym celem jest uzupełnienie rezerw energetycznych po wysiłku) i hipotoniczne (polecane do stosowania przy niskiej aktywności fizycznej ze względu na niską zawartość węglowodanów).
Napoje energetyzujące z kolei mają za zadanie pobudzać, pod względem fizycznym i umysłowym do pracy, redukować zmęczenie. Zawierają kofeinę (pobudza korę mózgową i ośrodkowy układ nerwowy, odsuwając uczucie zmęczenia. Stymuluje wydzielanie adrenaliny i noradrenaliny, które z kolei wpływają na pracę układu krwionośnego, podwyższają ciśnienie krwi, przyspieszają tętno i oddech. W szklance takiego napoju można znaleźć około 80 mg kofeiny, w kubku kawy o średniej mocy zaś około 70 mg.), taurynę (przeciwdziała procesom utleniania jakie przebiegają w mięśniach po wysiłku.
Dzięki temu mięśnie regenerują się szybciej i są gotowe do dalszej pracy. Ogranicza wydzielanie serotoniny, która zmniejsza aktywność psychoruchową. Pozwala to na oddalenie zmęczenia oraz dłuższą pracę fizyczną i umysłową.), glukuronolakton (wykazuje działanie detoksykacyjne, a tym samym ułatwia usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii.) i witaminy z grupy B (utrzymują sprawność układu nerwowego, poprawiają pamięć, koncentrację.). Często także zawiera takie dodatki jak ekstrakt z guarany, wyciągi z żen-szenia, miłorzębu japońskiego.
Różnica między tymi napojami jest podstawowa: składniki w napojach energetycznych szybko dostają się do krwiobiegu, a następnie do komórek, natomiast napoje energetyzujące mogą zalegać w żołądku, a zawarty w nich dwutlenek węgla (napoje te są najczęściej gazowane) spłyca oddech i może wywoływać dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Niestety, od napojów energetyzujących można się uzależnić. Po odstawieniu ich mogą się pojawić bóle głowy, osłabienie, rozdrażnienie, gorsze samopoczucie. Stąd zalecane jest sięganie po nie tylko, gdy jest to naprawdę konieczne. Napoje te działają na organizm podobnie jak stres, w związku z tym podczas sięgania po nie pojawia się przypływ energii, jednak po zakończeniu ich oddziaływania, powraca silne zmęczenie. Ze względu na dużą zawartość kofeiny niekorzystne jest picie napojów energetyzujących w dużych ilościach. Ponadto można odwodnić w ten sposób organizm, wypłukać minerały, wywołać chroniczne bóle głowy. Napoje energetyzujące są zabronione dla osób z nadciśnieniem, dzieci, kobiet w ciąży i karmiących, cukrzyków oraz osób mających chorą wątrobę i schorzenia układu nerwowego.